توسعۀ حسگر نرم برای پایش دمای پالتهای سردخانه میوه با به کارگیری انتخاب ویژگی نظارتشده
دوره 14، شماره 2، تابستان 1404، صفحه 83-100
https://doi.org/10.22034/jrmam.2025.15032.739
سید متین مرتضوی، سعید مینائی، علیرضا مهدویان، محمد هادی خوش تقاضا
چکیده دمای مناسب نگهداری محصولات کشاورزی، به ویژه میوهها و سبزیها، عامل کلیدی در کاهش فساد و ضایعات است. پیرامون موضوع افزایش وضوح مکانی پایش دمای زنجیرۀ سرد مواد خوراکی فاسدشدنی، محبوبترین راهحل بکارگیری روشهای برآورد دما است. هدف این پژوهش توسعۀ یک حسگر نرم برای سنجش دمای پالتهای میوه با بکارگیری تکنیک انتخاب ویژگی نظارتشده به منظور تعیین موقعیت نصب حسگرهای سختافزاری مورد نیاز و رتبهبندی آنها بود. افزون بر این؛ قابلیت اعتماد به رتبهبندی مستخرج از این روش انتخاب ویژگی، با بکارگیری یک الگوریتم فراابتکاری (بهینهسازی کلونی مورچگان) ارزیابی شد. برای جمعآوری دادههای مورد نیاز، یک دادهنگار بر پایۀ فناوری آردوینو ساخته شد تا امکان ثبت مقادیر دما در نقاط مختلف پالتهای میوۀ هلو موجود در یک سردخانه را بهشکل میدانی فراهم آورد. همچنین، از شبکههای عصبی با تأخیر زمانی بهعنوان الگوریتم تخمینگر این حسگر نرم استفاده شد. در نهایت، عملکرد حسگر نرم توسعهیافته با بکارگیری آزمون خارج-از-نمونه مورد ارزیابی قرار گرفت. ارزیابی این سامانه نشان داد که میانگین RMSE برآوردهای آن در نقاط مختلف پالتی که در یک سناریوی دمایی کاملاً متفاوت و در یک مکان کاملاً متفاوت در سردخانه قرار دارد، بین 8/0 تا 0/1 کلوین بود که برای شرایط «آموزش تحت صرفاً یک سناریو» دستاورد مطلوبی به شمار میآید. نتایج، حاکی از پتانسیل بالای انتخاب ویژگی نظارتشده؛ بهعنوان یک روش ساختارمند و غیرسلیقهای در تعیین بهترین موقعیتها برای نصب حسگرهای سختافزاری مورد نیاز بود، اگرچه مقدار میانگین RMSE حاصل از موقعیت انتخابی توسط بهینهسازی کلونی مورچگان برای حالت «هر-پالت-یک-حسگر» به شکل محسوسی پایینتر بود. لذا پیشنهاد میشود برای کاهش تعداد حسگرهای سختافزاری مورد نیاز، بکارگیری روشهای دیگر نیز مورد بررسی قرار بگیرد.
طراحی و ساخت دماغه مخصوص جمعآوری کشمش و بررسی آسیب مکانیکی وارد بر محصول حین جمعآوری
دوره 12، شماره 2، تابستان 1402، صفحه 15-25
https://doi.org/10.22034/jrmam.2023.13979.604
حامد رمضانی، محمد هادی خوش تقاضا، سعید مینائی، غلامرضا اکبری زاده
چکیده کشور ایران یکی از بزرگترین و مهمترین کشورهای تولید کننده کشمش در جهان به شمار میرود. با توجه به میزان و ارزش صادرات کشمش در ایران، ماشینی نمودن جمعآوری این محصول همراه با حفظ کیفیت مکانیکی آن، از ضروریترین کارها در این زمینه میباشد. لذا هدف اصلی این پژوهش طراحی و ساخت دماغه جمعآوری در ماشین خودکار جمعآوری محصول کشمش از سطح زمین و سپس ارزیابی آسیب مکانیکی وارد بر محصول کشمش حین جمعآوری توسط دماغه میباشد. پس از انجام طراحی نرمافزاری، انجام محاسبات لازم برای انتخاب بخشهای مختلف دستگاه و ساخت دماغه، ارزیابی ماشین بر روی کشمشهای پهن شده بر سطح زمین در سه سرعت پیشروی ماشین (1، 2 و km/h 3) و سه ارتفاع دماغه (2، 5 و mm 10) از سطح زمین صورت گرفت. دماغه ساخته شده با دهانهای به طول cm80 بر روی ماشین خودکاری با ابعاد تقریبیcm 70 ×50 سوار شد. ظرفیت کاری این ماشین در سرعت دورانی rpm 25 برس جمعآوری، برابر با kg/min 3/3 است، و در هر 15 دقیقه قادر به پر نمودن مخزن 80 کیلوگرمی است. نتایج ارزیابی نشان داد اثر سرعت پیشروی و ارتفاع دماغه بر آسیب مکانیکی معنیدار است (p<0.01 ) ,ولی اثر متقابل آنها معنیدار نیست. همچنین کمترین آسیب مکانیکی (11%) در برداشت کشمش، مربوط به ارتفاع 2 میلیمتری دماغه از سطح زمین بود. آسیب مکانیکی به محصول در سرعت پیشروی km/h 1 نسبت به دو سرعت دیگر به میزان 8 درصد، کاهش داشت.
بهینه سازی خشککردن میوه پرتقال در خشککن هوای گرم با پیشتیمار ترکیبی آبگیری اسمزی و امواج فراصوت
دوره 12، شماره 2، تابستان 1402، صفحه 115-126
https://doi.org/10.22034/jrmam.2023.14087.620
رحمان رشادت، محمد هادی خوش تقاضا، زهره حمیدی
چکیده پرتقال یکی از مهمترین گونههای مرکبات است که از نظر اقتصادی و صنعتی اهمیت زیادی دارد. هدف از این پژوهش خشککردن پرتقال با پیشتیمار ترکیبی محلول اسمزی و امواج فراصوت به منظور کاهش زمان خشککردن و بهبود کیفیت محصول خشکشده است. در این تحقیق از خشککن هوای گرم به منظور بررسی و بهینه سازی زمان خشککردن، قابلیت جذب مجدد آب نمونههای خشکشده و شاخص چروکیدگی نمونههای خشکشده ورقههای برشخورده پرتقال میباشد. پیشتیماری نمونهها در محلول اسمزی با میزان بریکس در سه سطح 15، 30 و 45 درجه و زمان فراصوت در سه سطح 10، 20 و 30 دقیقه در حمام فراصوت صورت گرفت. برای خشککردن محصول پیشتیمار شده، سه سطح دمایی 70، 80 و 90 درجه سلسیوس و سه سطح سرعت هوای گرم 1، 5/1 و 2 متربرثانیه در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد که با افزایش غلظت محلول اسمزی از ۱۵ به ۴۵ بریکس و زمان اعمال فراصوت از ۱۰ به ۳۰ دقیقه، زمان کلی فرآیند خشککردن و همچنین شاخص چروکیدگی محصول کاهش یافت. جذب مجدد آب نمونههای خشکشده به متغیرهای مستقل زمان اعمال فراصوت و غلظت محلول اسمزی وابسته بود (01/0 P <). غلظت محلول اسمزی با میزان بریکس ۱۵ و اعمال امواج فراصوت در ۳۰ دقیقه، میزان بازجذب آب را به بهترین حالت (8/9) افزایش داد. نتایج حاصل از بهینه سازی نشان داد که نقطه بهینه با بیشترین شاخص مطلوبیت (808/0) در تیمار مدت زمان اعمال امواج فراصوت ۳۰ دقیقه، میزان بریکس ۴۵ محلول اسمزی ، دمای هوای خشککن 70 درجه سلسیوس و سرعت هوای خشککن 07/1 متربرثانیه اتفاق افتاد.
بررسی اثر فیلمهای نانوکامپوزیتی فعال (LDPE-nanoTiO2-nanoclay) بر خواص فیزیکی، مکانیکی و کیفی میوه کیوی
دوره 3، شماره 1، فروردین 1393، صفحه 27-35
حسین میرزایی مقدم، محمدهادی خوش تقاضا، علی سلیمی، محسن برزگر
چکیده یکی از کاربردهای فناوری نانو در صنعت کشاورزی، استفاده از فیلمهای فعال نانوکامپوزیتی در بستهبندی فعال محصولات کشاورزی بهمنظور افزایش زمان نگهداری آنها میباشد. در این پژوهش فیلمهای فعال نانوکامپوزیت پلیاتیلنی C2T0.5 (حاوی 2% نانورس و 5/0% نانوتیتان) و C4T0.5 (حاوی 4% نانورس و 5/0% نانوتیتان) و همچنین فیلم پلیاتیلنی خالص (C0T0)، به روش اختلاط مذاب، تهیه شدند. در ادامه ضمن بررسی ساختار نانوکامپوزیتی فیلمهای تولیدی با استفاده از دستگاه پراش اشعه ایکس (XRD)، برای بررسی اثر فیلمهای نانوکامپوزیت تولیدی بر عمر قفسهای میوه کیوی، برخی از خواص فیزیکی، مکانیکی و کیفی این محصول در طی نگهداری با بستههای نانوکامپوزیت تولیدی اندازهگیری شد. در ادامه با انجام آزمون فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی، دادهها تجزیه و تحلیل شدند. نتایج آزمون XRD نشان از پخش قابل قبول نانوذرات در زمینه بسپاری فیلمهای نانوکامپوزیت تولیدی با ساختار درمیان لایهای بود. در بررسی خواص مختلف فیزیکی و مکانیکی میوههای کیوی، مشاهده شد که نمونههای بستهبندی شده با فیلمهای نانوکامپوزیتی فعال، در مقایسه با فیلمهای پلیاتیلنی خالص، کمترین میزان مواد جامد محلول، میزان pH و بیشترین میزان رطوبت و سفتی را دارند. در بررسی خواص کیفی میوههای بستهبندی شده، بیشترین امتیاز از لحاظ رنگ و شکل ظاهری و مطلوبیت کلی، مربوط به نمونههای بستهبندی شده با فیلمهای نانوکامپوزیتی نتیجه شد. پس با توجه به شرایط این پژوهش و نتایج مذکور، برای افزایش عمر قفسهای میوه کیوی، فیلم نانوکامپوزیتی فعال C2T0.5 پیشنهاد میشود.
تغییر مهمترین خواص کیفی خرمای استعمران تحت تأثیر دما و رطوبت در طول سه ماه انبارمانی
دوره 2، شماره 2، مهر 1392، صفحه 55-64
مجید رهنما، محمد هادی خوش تقاضا، برات قبادیان، موحد سپهوند
چکیده عدم یکنواختی رطوبت خرما هنگام برداشت، عدم فرآوری مناسب، آفت زدگی و فساد محصول در طول دورة انبارداری، سبب مشکلاتی در صادرات این محصول شده است. به کارگیری خشککن و اعمال تیمارهای حرارتی، مناسبترین روش برای یکنواختی رطوبت و ضدعفونی آن است. هدف از این پژوهش، حفظ خواص کیفی خرما در طی انبارمانی است که با استفاده خشککن خورشیدی مجهز به سیستم جاذب رطوبت انجام میشود. در این پژوهش رطوبت خرمای استعمران در چهار سطح دمایی 40، 50، 60 و oC70 به سه سطح رطوبت تعادلی 14، 16 و 18% بر پایه خشک رسید و تأثیر این تیمارها بر خواص کیفی خرما (pH، درصد جدا شدن پوست، قند کل و درصد مواد جامد محلول) در طول سه ماه انبارمانی بررسی شد. با مقایسه مقادیر به دست آمده با تیمار شاهد و میوه تازه، افزایش رطوبت محصول سبب کاهش pH میشود. تیمار اعمالی دما و رطوبت سبب شده است که درصد مواد جامد محلول (نسبت به شاهد) افزایش پیدا نکند. تیمارهای اعمالی روی مقدار قند کل و تیمارهای دما و رطوبت روی درصد جداشدن پوست از میوه تأثیر معنیداری در سطح 1% نداشته است.
