نویسنده = منا طهماسبی
مکانیزاسیون کشاورزی

ارزیابی کارآیی پهپادسمپاش در کنترل کنه تارتن دولکه‌ای (Tetranychus urticae) لوبیا

دوره 15، شماره 1، بهار 1405، صفحه 1-16

https://doi.org/10.22034/jrmam.2026.14808.744

منا طهماسبی، نیکروز باقری، ابوالفضل هدایتی پور، صدیقه اشتری

چکیده از مهم‏ترین آفات لوبیا، کنه تارتن دولکه‏ای است و هدف از این پژوهش، ارزیابی کارایی پهپاد‏سم‏پاش به‌عنوان روش نوین سم‏پاشی، در مهار کنه تارتن دولکه‏ای در مزارع لوبیا و مقایسه آن با روش مرسوم سم‏پاشی (استفاده از سم‏پاش لانس‏دار) است. بنابراین آزمایش در قالب طرح بلوک‏های کامل تصادفی در سه تکرار در دو سال زراعی اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل: T1: پهپاد‏سم‏پاش (نرخ پاشش 2/1 لیتر در دقیقه- ارتفاع 5/1 متر)، T2: پهپاد‏سم‏پاش (نرخ پاشش 2/1 لیتر در دقیقه- ارتفاع 5/2 متر)، T3: پهپاد‏سم‏پاش (نرخ پاشش 4/2 لیتر در دقیقه- ارتفاع 5/1 متر)، T4: پهپاد‏سم‏پاش (نرخ پاشش 4/2 لیتر در دقیقه- ارتفاع 5/1 متر) و T5: سم‏پاش لانس‏دار پشت‏تراکتوری بودند. نتایج نشان داد که در سم‏پاشی با پهپاد‏سم‏پاش نسبت به سم‏پاش لانس‏دار، مقدار محلول مصرفی و مقدار بادبردگی به‌طور مؤثری کاهش داشته است. میزان بادبردگی پهپاد‏سم‏پاش تیمارهای 1 تا 5 به ترتیب برابر با 67/21، 5/22، 5/7، 10 و 17/34 درصد به‏دست آمد. بازده مزرعه‏ای پهپاد‏سم‏پاش در ارتفاع‏های 5/1 و 5/2 متر از سطح زمین به ترتیب 3/72 و 4/69 درصد نسبت به سم‏پاش لانس‏دار با مقدار 3/42 درصد بیشتر بود. همچنین، ظرفیت مزرعه‏ای مؤثر پهپاد‏سم‏پاش در دو ارتفاع پاشش 5/1 و 5/2 متر و سم‏پاش لانس‏دار، به ترتیب 72/6، 8/7 و 83/0 هکتار در ساعت به دست آمد. با افزایش نرخ پاشش در سرعت حرکت ثابت، ضریب یکنواختی پاشش افزایش یافته ‌است. تیمارهای پهپاد‏سم‏پاش در مبارزه با کنه تارتن دولکه‏ای لوبیا در 7 و 14 روز پس از سم‏پاشی اختلاف معنی‏داری با یکدیگر نداشتند؛ اما سم‏پاش لانس‏دار کمترین درصد کارآیی را نشان داد. در تمام تیمارهای سم‏پاشی با پهپاد در مقایسه با سم‏پاش لانس‏دار، پهپاد با وجود مصرف محلول سم کنه‏کش کمتر، آفت کنه تارتن دولکه‏ای را بهتر مهار کرد. با توجه به نتایج، کاربرد پهپاد‏سم‏پاش و تجزیه و تحلیل اقتصادی استفاده از آن، برای سم‏پاشی مزارع لوبیا توصیه

مکانیزاسیون کشاورزی

تاثیر روش‏های خاک‏ورزی حفاظتی بر مقدار ماده آلی خاک و شاخص‏های انرژی در کشت لوبیا (مطالعه موردی شهرستان اراک)

دوره 12، شماره 4، زمستان 1402

https://doi.org/10.22034/jrmam.2023.14171.639

ابوالفضل هدایتی پور، منا طهماسبی، مصطفی گودرزی

چکیده هدف از اجرای این آزمایش بررسی تاثیر به‏کار‏گیری روش‏های کشاورزی حفاظتی بر روی مقدار ماده آلی خاک، شاخص‏های انرژی و عملکرد محصول در کشت لوبیا سفید (رقم درسا) بود. آزمایش در قالب طرح بلوک‏های کامل تصادفی و در سه تکرار در ایستگاه تحقیقاتی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی در سال‏های زراعی 97-96، 98-97 و 99-98 انجام شد. تیمارهای آزمایش عبارت بودند از: 1- روش مرسوم خاک‏ورزی (استفاده از گاوآهن برگردان‏دار- دیسک) به عنوان شاهد ،2– روش کم‏خاک‏ورزی با استفاده از گاوآهن چیزل–پکر و 3- روش ‏بی‏خاک‏ورزی با دستگاه کشت مستقیم. در هر سه سال آزمایش، درصد ماده آلی خاک بعد از برداشت محصول اندازه‏گیری شد. عملکرد و اجزای عملکرد دانه لوبیا در انتهای فصل زراعی با حذف حواشی، اندازه‏گیری شدند. همچنین انرژی مصرفی نهاده‏ها و ستاده‏ها، انرژی ناخالص تولید شده در هر هکتار، نسبت و شدت انرژی، و بهره‏وری انرژی برای هر تیمار محاسبه گردید. نتایج نشان داد بیشترین و کمترین عملکرد دانه به ترتیب مربوط به تیمار کم‏خاک‏ورزی و بی‏خاک‏رزی با مقادیر 2869 و 2076 کیلوگرم در هر هکتار بوده است. میانگین سه ساله مقادیر ماده آلی خاک در تیمار‏های آزمایش به ترتیب تیمار‏ها 430/ ، 582/0 و 621/0 درصد بود که بیشترین افزایش در تیمار کم‏‏خاک‏ورزی دیده شد. بیشترین و کمترین شدت انرژی به ترتیب مربوط به روش‏های بی‏خاک‏ورزی و کم‏خاک‏ورزی با مقادیر 6/38 و 3/27 مگاژول به ازای هر کیلو‏گرم دانه خشک به دست آمد. یکی از دلایل افزایش مصرف انرژی و کاهش عملکرد دانه در روش بی‏خاک‏ورزی، بالا بودن جمعیت علف هرز و در نتیجه مصرف زیاد علفکش‏های عمومی و اختصاصی بود. در نهایت با توجه به افزایش عملکرد دانه، افزایش مقدار ماده آلی خاک و بهبود شاخص‏های انرژی در کشت لوبیا، روش کم‏‏خاک‏ورزی در مقایسه با روش بی‏خاک‏ورزی مناسب‏تر ارزیابی شد.

طراحی ماشین‌های کشاورزی و صنایع غذایی

توسعه و ارزیابی مزرعه ‏ای یک حسگر نیوماتیکی افقی مجهز به چند نازل برای اندازه ‏گیری مقاومت مکانیکی خاک در حال حرکت

دوره 12، شماره 2، تابستان 1402، صفحه 91-101

https://doi.org/10.22034/jrmam.2023.14013.609

منا طهماسبی، محمد گهری، احمد شریفی مالواجردی، ابوالفضل هدایتی پور

چکیده فشردگی خاک‏های کشاورزی محدودیت اصلی رشد ریشه گیاهان است و منجر به کاهش عملکرد اکثر محصولات زراعی می‏شود. تراکم خاک ساختار خاک را تغییر می‏دهد و نفوذ آب و هوا را محدود می‏کند. نفوذسنج عمودی به شیوه‏ی رایج برای اندازه‏گیری مقاومت خاک استفاده می‏شود ولی بسیار وقت‏گیر، هزینه‌بر و طاقت‏فرساست که باعث ایجاد محدودیت استفاده از نفوذسنج‏های عمودی در پهنه‏بندی فشردگی خاک مزارع شده است. یکی از روش‌های معرفی شده در دهه گذشته روشی پیوسته و در حال حرکت برای تعیین لایة فشرده خاک است. هدف از این تحقیق، اندازه‏گیری مقاومت مکانیکی خاک در لایه‏های فشرده مختلف با استفاده از یک حسگر نیوماتیکی افقی چند نازلی در حال حرکت بود. در ابتدا تنش ایجاد شده بر روی تیغه حسگر محاسبه و سپس ساقه حسگر مورد نظر در محیط نرم‏افزار ANSYS مدل‏سازی و تحلیل تنش شد. پس از طراحی، سه نازل مخروطی در سه عمق متفاوت (15، 30 و 45 سانتی‏متر) برای تزریق جریان هوا به خاک بر روی حسگر نیوماتیکی نصب شد و مقاومت در برابر نفوذپذیری هوا به داخل خاک بوسیله سه فشارسنج اندازه‌گیری شد. نتایج این حسگر با نتایج نفوذسنج عمودی استاندارد در طول مسیر موردنظر در سه تکرار ارزیابی و مقایسه گردید. نتایج نشان داد که حسگر توانایی نشان دادن تغییرات مقاومت مکانیکی خاک را در عمق‏های مختلف حتی در مکان‏هایی که نفوذسنج عمودی امکان ورود در خاک را نداشت، دارد. رابطه معنی‏داری بین مقاومت به نفوذ هوا در خاک با مقاومت به نفوذ عمودی (R2=0.73) در عمق صفر تا 30 سانتی‏متر بدست آمد. مقدار مقاومت به نفوذ هوا در خاک با افزایش عمق افزایش یافت.

بررسی تأثیر روش ‏های کشت مستقیم و عمق کشت بر روی شاخص ‏های یکنواختی استقرار بذر و برخی شاخص ‏های زراعی در کشت گندم دیم

دوره 11، شماره 4، زمستان 1401، صفحه 91-103

https://doi.org/10.22034/jrmam.2022.13808.582

منا طهماسبی، ابوالفضل هدایتی پور

چکیده به منظور بررسی تاثیر روش کشت مستقیم گندم در میزان بقایای متفاوت و عمق کاشت متغیر در شرایط دیم، آزمایشی در سال‏های زراعی 97-96 و 99-98 به صورت اسپلیت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک‏های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. در این آزمایش کرت‏های اصلی میزان بقایای گیاهی (1- حفظ بقایای ایستاده و انتقال بقایای خارج شده از انتهای کمباین به بیرون از مزرعه و 2- حفظ تمام بقایا در مزرعه، کرت فرعی نوع شیاربازکن دستگاه کشت مستقیم (1- بیلچه‌ای باریک، 2- بیلچه‏ای پهن و 3- دیسکی) و کرت فرعی فرعی عمق کشت (6-4 سانتی‏متر و 8-6 سانتی‏متر) در نظر گرفته شد. در این تحقیق از کارنده‏های کشت مستقیم رایج مورد استفاده در استان مرکزی (ماشین برزگر همدان، جیران صنعت آریا و تاکا) جهت کشت گندم دیم استفاده شد. روش خاک‌ورزی و کاشت مرسوم در استان نیز به عنوان شاهد در هر کرت فرعی درنظر گرفته شد. ضریب یکنواختی عمق کاشت، ضریب یکنواختی توزیع افقی بذر، شاخص برگردانی خاک، درصد سبزشدن مزرعه و عملکرد محصول اندازه‏گیری شدند. نتایج نشان داد که تأثیر نوع شیاربازکن و عمق کاشت بر عملکرد در سطح آماری 5% معنی‏دار است. اثر میزان بقایا در دو سال کشت بر عملکرد و صفات اندازه‏گیری شده معنی‏دار نشد و نشان می‏دهد که نحوه اثر آن یکسان بوده است. روش کشت مستقیم عملکرد پایین‏تری را نشان داد در حالی‏که روش کشت مرسوم با دستگاه عمیقکار بیشترین عملکرد را داشت. ضریب یکنواختی توزیع عمودی بذر در سطح آماری 1% معنی‏دار می‏باشد که نشان دهنده آن است که نوع شیار بازکن در عمق قرارگیری بذر تأثیرگذار بوده است. با افزایش عمق کشت، درصد سبزشدن بذر و عملکرد دانه کاهش یافت. یافته‏ها نشان داد کشت مستقیم ضمن کاهش زمان عملیات باعث صرفه‏جویی مصرف سوخت به میزان 75 درصد در مقایسه با روش مرسوم شده است.