ارزیابی کارآیی پهپادسمپاش در کنترل کنه تارتن دولکهای (Tetranychus urticae) لوبیا
دوره 15، شماره 1، بهار 1405، صفحه 1-16
https://doi.org/10.22034/jrmam.2026.14808.744
منا طهماسبی، نیکروز باقری، ابوالفضل هدایتی پور، صدیقه اشتری
چکیده از مهمترین آفات لوبیا، کنه تارتن دولکهای است و هدف از این پژوهش، ارزیابی کارایی پهپادسمپاش بهعنوان روش نوین سمپاشی، در مهار کنه تارتن دولکهای در مزارع لوبیا و مقایسه آن با روش مرسوم سمپاشی (استفاده از سمپاش لانسدار) است. بنابراین آزمایش در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار در دو سال زراعی اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل: T1: پهپادسمپاش (نرخ پاشش 2/1 لیتر در دقیقه- ارتفاع 5/1 متر)، T2: پهپادسمپاش (نرخ پاشش 2/1 لیتر در دقیقه- ارتفاع 5/2 متر)، T3: پهپادسمپاش (نرخ پاشش 4/2 لیتر در دقیقه- ارتفاع 5/1 متر)، T4: پهپادسمپاش (نرخ پاشش 4/2 لیتر در دقیقه- ارتفاع 5/1 متر) و T5: سمپاش لانسدار پشتتراکتوری بودند. نتایج نشان داد که در سمپاشی با پهپادسمپاش نسبت به سمپاش لانسدار، مقدار محلول مصرفی و مقدار بادبردگی بهطور مؤثری کاهش داشته است. میزان بادبردگی پهپادسمپاش تیمارهای 1 تا 5 به ترتیب برابر با 67/21، 5/22، 5/7، 10 و 17/34 درصد بهدست آمد. بازده مزرعهای پهپادسمپاش در ارتفاعهای 5/1 و 5/2 متر از سطح زمین به ترتیب 3/72 و 4/69 درصد نسبت به سمپاش لانسدار با مقدار 3/42 درصد بیشتر بود. همچنین، ظرفیت مزرعهای مؤثر پهپادسمپاش در دو ارتفاع پاشش 5/1 و 5/2 متر و سمپاش لانسدار، به ترتیب 72/6، 8/7 و 83/0 هکتار در ساعت به دست آمد. با افزایش نرخ پاشش در سرعت حرکت ثابت، ضریب یکنواختی پاشش افزایش یافته است. تیمارهای پهپادسمپاش در مبارزه با کنه تارتن دولکهای لوبیا در 7 و 14 روز پس از سمپاشی اختلاف معنیداری با یکدیگر نداشتند؛ اما سمپاش لانسدار کمترین درصد کارآیی را نشان داد. در تمام تیمارهای سمپاشی با پهپاد در مقایسه با سمپاش لانسدار، پهپاد با وجود مصرف محلول سم کنهکش کمتر، آفت کنه تارتن دولکهای را بهتر مهار کرد. با توجه به نتایج، کاربرد پهپادسمپاش و تجزیه و تحلیل اقتصادی استفاده از آن، برای سمپاشی مزارع لوبیا توصیه
تاثیر روشهای خاکورزی حفاظتی بر مقدار ماده آلی خاک و شاخصهای انرژی در کشت لوبیا (مطالعه موردی شهرستان اراک)
دوره 12، شماره 4، زمستان 1402
https://doi.org/10.22034/jrmam.2023.14171.639
ابوالفضل هدایتی پور، منا طهماسبی، مصطفی گودرزی
چکیده هدف از اجرای این آزمایش بررسی تاثیر بهکارگیری روشهای کشاورزی حفاظتی بر روی مقدار ماده آلی خاک، شاخصهای انرژی و عملکرد محصول در کشت لوبیا سفید (رقم درسا) بود. آزمایش در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی و در سه تکرار در ایستگاه تحقیقاتی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی در سالهای زراعی 97-96، 98-97 و 99-98 انجام شد. تیمارهای آزمایش عبارت بودند از: 1- روش مرسوم خاکورزی (استفاده از گاوآهن برگرداندار- دیسک) به عنوان شاهد ،2– روش کمخاکورزی با استفاده از گاوآهن چیزل–پکر و 3- روش بیخاکورزی با دستگاه کشت مستقیم. در هر سه سال آزمایش، درصد ماده آلی خاک بعد از برداشت محصول اندازهگیری شد. عملکرد و اجزای عملکرد دانه لوبیا در انتهای فصل زراعی با حذف حواشی، اندازهگیری شدند. همچنین انرژی مصرفی نهادهها و ستادهها، انرژی ناخالص تولید شده در هر هکتار، نسبت و شدت انرژی، و بهرهوری انرژی برای هر تیمار محاسبه گردید. نتایج نشان داد بیشترین و کمترین عملکرد دانه به ترتیب مربوط به تیمار کمخاکورزی و بیخاکرزی با مقادیر 2869 و 2076 کیلوگرم در هر هکتار بوده است. میانگین سه ساله مقادیر ماده آلی خاک در تیمارهای آزمایش به ترتیب تیمارها 430/ ، 582/0 و 621/0 درصد بود که بیشترین افزایش در تیمار کمخاکورزی دیده شد. بیشترین و کمترین شدت انرژی به ترتیب مربوط به روشهای بیخاکورزی و کمخاکورزی با مقادیر 6/38 و 3/27 مگاژول به ازای هر کیلوگرم دانه خشک به دست آمد. یکی از دلایل افزایش مصرف انرژی و کاهش عملکرد دانه در روش بیخاکورزی، بالا بودن جمعیت علف هرز و در نتیجه مصرف زیاد علفکشهای عمومی و اختصاصی بود. در نهایت با توجه به افزایش عملکرد دانه، افزایش مقدار ماده آلی خاک و بهبود شاخصهای انرژی در کشت لوبیا، روش کمخاکورزی در مقایسه با روش بیخاکورزی مناسبتر ارزیابی شد.
توسعه و ارزیابی مزرعه ای یک حسگر نیوماتیکی افقی مجهز به چند نازل برای اندازه گیری مقاومت مکانیکی خاک در حال حرکت
دوره 12، شماره 2، تابستان 1402، صفحه 91-101
https://doi.org/10.22034/jrmam.2023.14013.609
منا طهماسبی، محمد گهری، احمد شریفی مالواجردی، ابوالفضل هدایتی پور
چکیده فشردگی خاکهای کشاورزی محدودیت اصلی رشد ریشه گیاهان است و منجر به کاهش عملکرد اکثر محصولات زراعی میشود. تراکم خاک ساختار خاک را تغییر میدهد و نفوذ آب و هوا را محدود میکند. نفوذسنج عمودی به شیوهی رایج برای اندازهگیری مقاومت خاک استفاده میشود ولی بسیار وقتگیر، هزینهبر و طاقتفرساست که باعث ایجاد محدودیت استفاده از نفوذسنجهای عمودی در پهنهبندی فشردگی خاک مزارع شده است. یکی از روشهای معرفی شده در دهه گذشته روشی پیوسته و در حال حرکت برای تعیین لایة فشرده خاک است. هدف از این تحقیق، اندازهگیری مقاومت مکانیکی خاک در لایههای فشرده مختلف با استفاده از یک حسگر نیوماتیکی افقی چند نازلی در حال حرکت بود. در ابتدا تنش ایجاد شده بر روی تیغه حسگر محاسبه و سپس ساقه حسگر مورد نظر در محیط نرمافزار ANSYS مدلسازی و تحلیل تنش شد. پس از طراحی، سه نازل مخروطی در سه عمق متفاوت (15، 30 و 45 سانتیمتر) برای تزریق جریان هوا به خاک بر روی حسگر نیوماتیکی نصب شد و مقاومت در برابر نفوذپذیری هوا به داخل خاک بوسیله سه فشارسنج اندازهگیری شد. نتایج این حسگر با نتایج نفوذسنج عمودی استاندارد در طول مسیر موردنظر در سه تکرار ارزیابی و مقایسه گردید. نتایج نشان داد که حسگر توانایی نشان دادن تغییرات مقاومت مکانیکی خاک را در عمقهای مختلف حتی در مکانهایی که نفوذسنج عمودی امکان ورود در خاک را نداشت، دارد. رابطه معنیداری بین مقاومت به نفوذ هوا در خاک با مقاومت به نفوذ عمودی (R2=0.73) در عمق صفر تا 30 سانتیمتر بدست آمد. مقدار مقاومت به نفوذ هوا در خاک با افزایش عمق افزایش یافت.
بررسی تأثیر روش های کشت مستقیم و عمق کشت بر روی شاخص های یکنواختی استقرار بذر و برخی شاخص های زراعی در کشت گندم دیم
دوره 11، شماره 4، زمستان 1401، صفحه 91-103
https://doi.org/10.22034/jrmam.2022.13808.582
منا طهماسبی، ابوالفضل هدایتی پور
چکیده به منظور بررسی تاثیر روش کشت مستقیم گندم در میزان بقایای متفاوت و عمق کاشت متغیر در شرایط دیم، آزمایشی در سالهای زراعی 97-96 و 99-98 به صورت اسپلیت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. در این آزمایش کرتهای اصلی میزان بقایای گیاهی (1- حفظ بقایای ایستاده و انتقال بقایای خارج شده از انتهای کمباین به بیرون از مزرعه و 2- حفظ تمام بقایا در مزرعه، کرت فرعی نوع شیاربازکن دستگاه کشت مستقیم (1- بیلچهای باریک، 2- بیلچهای پهن و 3- دیسکی) و کرت فرعی فرعی عمق کشت (6-4 سانتیمتر و 8-6 سانتیمتر) در نظر گرفته شد. در این تحقیق از کارندههای کشت مستقیم رایج مورد استفاده در استان مرکزی (ماشین برزگر همدان، جیران صنعت آریا و تاکا) جهت کشت گندم دیم استفاده شد. روش خاکورزی و کاشت مرسوم در استان نیز به عنوان شاهد در هر کرت فرعی درنظر گرفته شد. ضریب یکنواختی عمق کاشت، ضریب یکنواختی توزیع افقی بذر، شاخص برگردانی خاک، درصد سبزشدن مزرعه و عملکرد محصول اندازهگیری شدند. نتایج نشان داد که تأثیر نوع شیاربازکن و عمق کاشت بر عملکرد در سطح آماری 5% معنیدار است. اثر میزان بقایا در دو سال کشت بر عملکرد و صفات اندازهگیری شده معنیدار نشد و نشان میدهد که نحوه اثر آن یکسان بوده است. روش کشت مستقیم عملکرد پایینتری را نشان داد در حالیکه روش کشت مرسوم با دستگاه عمیقکار بیشترین عملکرد را داشت. ضریب یکنواختی توزیع عمودی بذر در سطح آماری 1% معنیدار میباشد که نشان دهنده آن است که نوع شیار بازکن در عمق قرارگیری بذر تأثیرگذار بوده است. با افزایش عمق کشت، درصد سبزشدن بذر و عملکرد دانه کاهش یافت. یافتهها نشان داد کشت مستقیم ضمن کاهش زمان عملیات باعث صرفهجویی مصرف سوخت به میزان 75 درصد در مقایسه با روش مرسوم شده است.
