در این مطالعه به‌منظور رتبه‌بندی عوامل مؤثر بر ایجاد ضایعات در چرخه تولید مرکبات در سه استان شمالی گیلان، مازندران و گلستان، ابتدا با استفاده از پیشینه پژوهش و مشورت با کارشناسان چهار مرحله داشت، برداشت، پس از برداشت و بازار به‌عنوان معیارهای اصلی و 17 عامل اثرگذار به‌عنوان زیرمعیارها شناسایی شدند. پرسشنامه‌ها به‌صورت مقایسات زوجی طراحی و با مصاحبه حضوری با کارشناسان این حوزه تکمیل شدند. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها به کمک روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) صورت گرفت. نتایج نشان داده که در بین معیارهای اصلی تأثیرگذارترین مرحله در ایجاد ضایعات مرکبات مرحله داشت با وزن 542/0 می‌باشد. پس از آن به ترتیب مرحله پس از برداشت با وزن 284/0، مرحله برداشت با وزن 129/0 و مرحله بازار با وزن 045/0 در رتبه‌های بعدی اهمیت از دیدگاه خبرگان قرار دارند. در مقایسه و رتبه‌بندی زیرمعیارها، شاخص عدم مبارزه به‌موقع و صحیح با آفات و بیماری‌ها با وزن 296/0 بااهمیت‌ترین عامل در تلفات مرکبات شناسایی شد. پس از آن به ترتیب شاخص‌های نامناسب بودن انبارها و سردخانه‌ها (155/0) در رتبه دوم، عدم کنترل سرمازدگی (144/0) در رتبه سوم، عدم کنترل مناسب بیماری‌های پس از برداشت (073/0) در رتبه چهارم و برداشت در زمان نامناسب (070/0) در رتبه پنجم اهمیت قرار گرفتند