در این پژوهش با توجه به اهمیت گیاهان دارویی در صنایع غذایی و دارویی و نقش غیرقابل انکار فرآیند خشک‌کردن در فرآوری آن‌ها، یک سامانه خشک‌‌کن خورشیدی-خلائی برای خشک‌کردن گیاهان دارویی پیاده‌سازی و ارزیابی شد. دستگاه شامل یک محفظه خشک-کن، محفظه آب سرد، پمپ خلاء، سنسورهای دما، گیج فشار، برد کنترلی آردوینو، پمپ آب، کندانسور و شیرهای کنترلی می‌باشد. به منظور ارزیابی خشک‌کن و سینتیک خشک کردن، آزمایش‌ها بر روی محصول اسطوخدوس در فشار 30 کیلو پاسکال در خشک‌کن خورشیدی-خلائی و خشک کردن در مقابل خورشید، سایه و آون انجام شد. نتایج بررسی سینیتیک خشک‌کردن نشان داد که کمترین و بیشترین زمان خشک شدن به ترتیب مربوط به خشک‌کن با 188 دقیقه و سایه با 1620 دقیقه بود. سینتیک خشک کردن در خشک کن توسعه داده شده مدل‌‌سازی شد. مدل اصلاح یافته هندرسون و پابیس با مقادیر "R" ^"2" بیشتر از 96/0 و مقدار خطای RMSE کمتر از 05/0 به عنوان مدل‌ با بهترین عملکرد انتخاب شد. از اسپکترومتر جرمی(GC-MS) جهت ارزیابی کیفیت اسانس خشک شده در آزمایش‌های مختلف استفاده شد ترکیب‌های اصلی اوکالیپتول و بورنئول بیشترین مقادیر را داشتند، به‌طوریکه بیشترین مقدار اوکالیپتول برای تیمارخورشید 908/30 درصد و بیشترین مقدار بورنئول مربوط به تیمار سایه 698/24 درصد به دست آمد.