پژوهش‌های مکانیک ماشینهای کشاورزی

پژوهش‌های مکانیک ماشینهای کشاورزی

ارزیابی فنی و اقتصادی روش‌های خشکه‌کاری برنج در استان خوزستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات فنی و مهندسی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،
2 استادیار پژوهش، بخش مکانیزاسیون و ماشین‌های کشاورزی، موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،
چکیده
این تحقیق برای مقایسه خشکه‌کاری برنج با روش مرسوم و انتخاب روش مناسب خشکه‌کاری برنج در استان خوزستان انجام شد. به این منظور چهار ‏روش کاشت شامل، کاشت بذر در بستر مسطح با خطی‌کار غلات، کاشت بذر روی پشته با کارنده جوی و پشته‌کار غلات، کپه‌کاری بذر روی پشته، و کاشت نشایی مرسوم + آبیاری غرقابی دائم (شاهد) از نظر شاخص‌های زراعی، فنی، اقتصادی و حجم آب آبیاری در آزمایشی به صورت کرت‌های یک‌بار خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار مقایسه شدند. در هر روش کاشت نیز سه رقم چمپا، عنبوری و هوازی کاشت شد.. نتایج شاخص‌های فنی نشان داد که زمان مورد نیاز برای گلخرابی در روش شاهد و تهیه بستر بذر در روش‌های کشت مسطح، کشت روی پشته و کپه‌کاری، به ترتیب 9/256،‏20/1‏‎، ‏68/1 و ‏37/1‏ ساعت بر هکتار بود. از نظر شاخص‌های زراعی بین ارقام و روش‌های کاشت تفاوت معنی‌دار وجود نداشت. حجم آب آبیاری در روش مرسوم نشاکاری با آبیاری غرقابی دائم 35221 مترمکعب بر هکتار بود، در حالی که این شاخص در روش‌های خشکه‌کاری با دور آبیاری متناوب چهار روز در میان، نسبت به شاهد به ترتیب ‏34، 49 و 49 درصد کاهش یافت. بهره‌وری آب نیز برای نشاکاری مرسوم با آبیاری غرقابی دائم10/0 کیلوگرم بر مترمکعب و برای تیمارهای خشکه‌کاری با آبیاری متناوب، به ترتیب به 15/0، 23/0 و20/0 کیلوگرم بر مترمکعب به دست آمد. مقایسه اقتصادی روش‌های مختلف کاشت نیز نشان داد که برای تولید برنج در خوزستان، استفاده از رقم هوازی با روش کاشت خشکه‏کاری کپه‏ای روی پشته، به دلیل ایجاد بیش‌ترین درآمد خالص به مبلغ 19642981 تومان بر هکتار (4/9 برابر روش نشاکاری مرسوم)، بیش‌ترین نسبت درآمد به هزینه به میزان 62/2 و کم‌ترین حجم آب آبیاری به میزان 17800 مترمکعب بر هکتار (50 درصد کم‌تر از شاهد)، بهترین گزینه است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات