هدف از این مطالعه،‏ بررسی دو سامانه هوشمند شبکه عصبی مصنوعی و سامانه استنتاجی عصبی- فازی تطبیقی چندلایه (انفیس) برای مدل‌سازی انرژی خروجی در تولید خیار گلخانه‌ای و بوته‌ای است. برای تعیین الگوی انرژی مصرفی،‏ داده‌های مورد نیاز به طور مستقیم از 160 بهره‌بردار خیار جمع‌آوری شد. با تحلیل نتایج،‏ میانگین انرژی ورودی و خروجی در تولید خیار گلخانه‌ای به ترتیب 1‎/1159901و 256‎/173985 مگاژول و برای خیار بوته‌ای به ترتیب 11‎/75648 و 433‎/22694 مگاژول محاسبه شد. بیشترین انرژی ورودی در تولید خیارگلخانه‌ای و بوته‌ای به ترتیب مربوط به انرژی سوخت و الکتریسیته تعیین شدند،‏ کمترین انرژی ورودی مربوط به انرژی بذر بود. با استفاده از داده‌های انرژی ورودی و خروجی،‏ مدل‌سازی میزان انرژی خروجی به ازای انرژی ورودی با استفاده از دو روش مدل‌سازی مذکور انجام شد. با توجه به نتایج مدل سامانه استنتاج عصبی- فازی تطبیقی چندلایه،‏ میزان ضریب تشخیص و مجذور میانگین مربعات خطا برای خیار گلخانه‌ای و بوته‌ای،‏ به ترتیب برابر با 9924‎/0،‏ 9920‎/0،‏ 051/ و 013‎/0 به دست آمدند. همچنین مقادیر این پارامترها برای مدل شبکه عصبی مصنوعی برای خیار گلخانه‌ای با ساختار بهینه (1-10-8) و برای بوته‌ای با ساختار (1-12-8) به ترتیب برابر با 9492‎/0و 9785‎/0،‏ RMSE 0121‎/0 و 0418‎/0 تعیین شدند. نتایج نشان می‌‌دهند که هر چند مدل فازی بهتر عمل کرده است ولی هر دو مدل در تخمین میزان انرژی خروجی توانایی خوبی دارند.