در این تحقیق ممیزی انرژی خط اواپراسیون کارخانه قند ارومیه، بهعنوان اولین قدم در راستای بهبود و بهینهسازی فنی-اقتصادی فرآیند تولید شکر در این کارخانه انجام شده است. به همین منظور با اتکا به تحلیلهای ترمودینامیکی و بر مبنای اندازهگیریهای صورت گرفته، سهم هریک از تجهیزات خط اواپراسیون در اتلاف انرژی و اکسرژی تعیین شد. همچنین این پایش بهصورت جزئیتر برای سطوح مختلف هر یک از این تجهیزات صورت گرفت. از روش ترموگرافی برای مطالعه وضعیت عایقسازی موجود و میزان تلفات حرارتی خط اواپراسیون استفاده شده است. نتایج بهدستآمده نشان داد که ?? درصد اتلاف حرارتی از راه انتقال تابشی و ?? درصد بهواسطه انتقال جابجایی انجام میشود. کل اتلاف حرارتی خط اواپراسیون به محیط کارخانه ??/??? کیلووات برآورد شد که بر مبنای اتلاف جابجایی و تابشی محاسبه شده است. نتایج بهدستآمده حاکی از این است که بیشترین اتلاف انرژی مربوط به اواپراتور اول، مبدلهای پوسته-لوله دوم و سوم هستند. همچنین بیشترین اکسرژی اتلافی در بخش پیشگرمایش اتفاق میافتد، بهطوریکه مبدلهای حرارتی پوسته-لوله بهتنهایی، اندکی بیش از نیمی از اکسرژی اتلافی مجموعه را تشکیل میدهند. نتایج این تحقیق در اخذ تصمیمات مدیریتی آتی در کاهش هزینههای تولید شکر در کارخانه مذکور استفاده خواهد شد. جزئیات بهدستآمده و روش مطالعه بکار گرفتهشده در این تحقیق نیز میتواند در مطالعات سیاستهای توسعه پایدار بخش دولتی مورد توجه قرار گیرد.