پژوهش‌های مکانیک ماشینهای کشاورزی

پژوهش‌های مکانیک ماشینهای کشاورزی

ارزیابی عملکرد مزرعه ای ماشین های برداشت مکانیزه بقایای ذرت دانه ای به منظور تغذیه دام

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
مربی پژوهشی بازنشسته موسسه تحقیقات علوم دامی کشور
چکیده
در کشور ما کشاورزان بعد از برداشت ذرت دانه‌ای معمولاً با مشکل بقایای آن روبرو می‌باشند. این بقایا به‌صورت سوزاندن، چرا دادن و خارج کردن از مزرعه تا حدودی کنترل می‌شوند. همچنین وجود بقایای به‌جامانده بعد از عملیات خاک‌ورزی، مشکلات عدیده‌ای (مصرف زیاد بذر) را برای کاشت محصول بعدی (معمولاً گندم) با ماشین خطی کار به دنبال دارد. بنابراین پژوهش حاضر باهدف انتخاب ماشین مناسب برداشت مکانیزه بقایا و تعیین ارزش غذایی آن‌ها برای تغذیه دام انجام گرفت. پارامترهای عملکردی ماشین‌ها، مقدار و عملکرد بقایای برداشت‌شده در واحد سطح اندازه‌گیری شد. پارامترهای ارزیابی‌شده در آزمایشگاه شامل؛ میزان ماده خشک و ترکیب شیمیائی آن‌ها، پروتئین خام، خاکستر، فیبر نامحلول در شوینده اسیدی (ADF)، دیواره سلولی (NDF)، لیگنین، قابلیت هضم انجام شد. نمونه‌ها تجزیه فیزیکی شده و میزان رطوبت آن‌ها (ساقه، برگ و گل‌آذین) اندازه‌گیری شد. نتایج تجزیه مرکب دو سال نشان داد ماشین‌های ساقه کن و موور به ترتیب 2/6994 و 2/6426 کیلوگرم بر هکتار، بیشترین میزان برداشت کلی بقایا را به خود اختصاص داده و ازنظر معنی‌داری مرتبه اول شد. ماشین ساقه خردکن (4/2362 کیلوگرم بر هکتار) در مرتبه بعدی قرار داشت. بالاترین ظرفیت مزرعه‌ای برای ماشین ساقه کن (86/0 هکتار بر ساعت) بوده و ماشین-های موور و ساقه خردکن به ترتیب 54/0و43/0 هکتار بر ساعت در مراتب بعدی بودند. نتایج تجزیه مرکب برای عملکرد میزان پروتئین خام و انرژی قابل متابولیسم بقایای برداشت‌شده توسط ماشین‌های ساقه کن، موور و ساقه خردکن با احتساب 99 درصد اطمینان معنی‌دار بوده و به ترتیب 5/359، 4/311 و 4/141 کیلوگرم بر هکتار و 7/18996، 7/16841 و 6/9569 مگا کالری بر هکتار (بر اساس ماده خشک) بود. همچنین عملکرد مواد مغذی بقایای ذرت دانه‌ای در برگ بیشتر از ساقه و ساقه بیشتر از گل‌آذین حاصل شد. بنابراین، ماشین ساقه کن عملکرد بهتری نسبت به سایر ماشین‌های برداشت بقایا دارا بود.
کلیدواژه‌ها