دوره و شماره: دوره 3، شماره 1 - شماره پیاپی 4، فروردین 1393 

بررسی و مقایسه تلفات برداشت گندم دو نوع کمباین رایج در شهرستان خرم‌آباد

آیتمحمد رزداری، محمدهاشم رحمتی، مهران ایزدی، سیده هدی یوسفیان

چکیده گندم به‌عنوان اصلی‌ترین غذای مناسب مردم دنیا و به‌صورت یک محصول استراتژیک نقش اساسی در تأمین مواد غذایی مردم دارد. میانگین سطح‌های زیرکشت گندم در ایران به طور متوسط 65‎/6 میلیون هکتار است و در استان لرستان سالانه بیش از 374 هزار هکتار به زیرکشت گندم می‌رود. این پژوهش به بررسی و مقایسه تلفات برداشت گندم در 3 تیمار که تیمار اول دو نوع کمباین و تیمار دوم سه سطح عمر و تیمار سوم دو سطح وضعیت مالکیت می‌پردازد. در این پژوهش از بین روش‌های متداول اندازه‌گیری تلفات برداشت محصول،‏ روش جاندیر و بهروزی‌لار استفاده شد و تلفات واقعی برداشت محصول گندم در سال 1390 بخش مرکزی شهرستان خرم‌آباد در مرکز استان لرستان اندازه‌گیری شد. با استفاده طرح فاکتوریل سه عامله در نمونه‌گیری‌های مزرعه‌ای،‏ تلفات قبل از برداشت (طبیعی)،‏ تلفات سکوی برش،‏ تلفات واحد کوبش،‏ تلفات واحد جداکننده و تمیزکننده (انتهای کمباین) اندازه‌گیری و تلفات کل مزرعه مشخص شد. برای تجزیه ‌و تحلیل آماری داده‌ها،‏ از نرم‌افزار SPSS و برای مقایسه میانگین داده‌ها از روش دانکن استفاده شد. نتایج نشان داد میانگین تلفات برداشت گندم در خرم‌آباد 21‎/5% بوده که 65‎/0% تلفات طبیعی و 56‎/4% تلفات کمباین است.

بررسی خواص آیرودینامیکی ارقام سویا در استان گلستان

محمد هاشم رحمتی، رقیه پورباقر

چکیده سرعت حد و ضریب دراگ از مهم‌ترین خواص آیرودینامیکی محصولات کشاورزی از جمله سویا در طراحی ماشین‌ها و تجهیزات فرآوری است. در این پژوهش این خواص روی سه رقم سویا (سحر،‏ دی‌پی‌ایکس و ویلیامز) در 5 سطح رطوبتی (4%،‏ 8%،‏ 12%،‏ 16% و 20%) بر پایه خشک بررسی شد. بدین منظور ابتدا رابطه سرعت حد و ضریب دراگ با محتوای رطوبتی به‌صورت تئوری به دست آمد و سپس عملاً در دستگاه خشک کن بستر سیال آزمایش و بررسی شد. نتایج نشان داد با تغییر محتوای رطوبتی سه واریته سحر،‏ دی‌پی‌ایکس و ویلیامز در بازه 4% تا 20%،‏ سرعت حد هر یک از سه واریته به‌ترتیب از 42‎/4 به 1‎/5،‏ 12‎/5 به 94‎/5 و 71‎/4 به 5‎/5 متر بر ثانیه افزایش یافت،‏ در حالیکه در همین محدوده رطوبتی،‏ ضریب دراگ سه رقم به‌ترتیب از 45‎/0 به 389‎/0،‏ 53‎/0 به 452‎/0 و 512‎/0 به 444‎/0 کاهش یافت. رسم نمودارهای سرعت حد و ضریب دراگ نسبت به محتوای رطوبتی،‏ نشان داد که هر دوی آن‌ها با رطوبت رابطه خطی داشته ولی با افزایش محتوای رطوبت سرعت حد افزایش و ضریب دراگ کاهش می‌یابد.

ارزیابی یکنواختی توزیع بذر موزع غلتکی شیاردار با استفاده از پردازش تصویر به کمک نرم‌افزار متلب

ابراهیم احمدی، سجاد اصغری، جعفر امیری پریان

چکیده خطی‌کارها معمول‌ترین ماشین‌های کاشت بذر در دنیا برای کشت هستند. در این پژوهش،‏ اثر میزان بازشدگی دریچه مخزن در 5 سطح و طول شیار موزع در 2 سطح بر پارامترهای پهنای باند،‏ یکنواختی عرضی،‏ یکنواختی طولی و یکنواختی مرکزی توزیع بذر،‏ برای 4 میزان کشت فرضی 120،‏ 150،‏ 180 و 210 کیلوگرم بر هکتار،‏ روی یک واحد خطی‌کار نصب شده روی دستگاه گریس‌بلت ارزیابی شد. برای هر میزان کشت،‏ آزمون فاکتوریل 5×2 در قالب طرح کاملاً تصادفی انجام شد. تمام اندازه‌گیری‌های بررسی یکنواختی توزیع بذر با روش پردازش تصویر انجام شد. بیشترین ضریب پراکندگی برای داده‌های آزمایش پهنای باند،‏ در 120 و 150 کیلوگرم بر هکتار رخ داد که به‌ترتیب برابر با 81‎/42%،‏ 19‎/33% بود. نتایج تجزیه واریانس اثرهای اصلی و اثر متقابل میزان بازشدگی دریچه مخزن × طول شیار موزع برای پهنای باند و یکنواختی عرضی در سطح آماری 1 درصد معنی‌دار نشدند. نتایج مقایسه میانگین برای یکنواختی طولی نشان داد که در تمام سطوح کشت بجز 120 کیلوگرم بر هکتار،‏ هر دو طول استفاده شده از شیار موزع نتایج خوبی دارند. نتایج مقایسه میانگین اثر متقابل میزان بازشدگی دریچه مخزن × طول شیار موزع برای یکنواختی مرکزی در 120 و 210 کیلوگرم در هکتار در سطح آماری 5 درصد معنی‌دار شدند که به‌ترتیب بهترین نتایج 6 و 4 سانتی‌متر بازشدگی دریچه و طول کامل شیار به دست آمد.

بررسی اثر فیلم‏های نانوکامپوزیتی فعال (LDPE-nanoTiO2-nanoclay) بر خواص فیزیکی، مکانیکی و کیفی میوه کیوی

حسین میرزایی مقدم، محمدهادی خوش تقاضا، علی سلیمی، محسن برزگر

چکیده یکی از کاربردهای فناوری نانو در صنعت کشاورزی،‏ استفاده از فیلم‌های فعال نانوکامپوزیتی در بسته‌بندی فعال محصولات کشاورزی به‌منظور افزایش زمان نگهداری آن‌ها می‌باشد. در این پژوهش فیلم‌های فعال نانوکامپوزیت پلی‌اتیلنی C2T0.5 (حاوی 2% نانورس و 5‎/0% نانوتیتان) و C4T0.5 (حاوی 4% نانورس و 5‎/0% نانوتیتان) و همچنین فیلم پلی‌اتیلنی خالص (C0T0)،‏ به روش اختلاط مذاب،‏ تهیه شدند. در ادامه ضمن بررسی ساختار نانوکامپوزیتی فیلم‌‏های تولیدی با استفاده از دستگاه پراش اشعه ایکس (XRD)‎،‏ برای بررسی اثر فیلم‌های نانوکامپوزیت تولیدی بر عمر قفسه‌ای میوه کیوی،‏ برخی از خواص فیزیکی،‏ مکانیکی و کیفی این محصول در طی نگهداری با بسته‌های نانوکامپوزیت تولیدی اندازه‌گیری شد. در ادامه با انجام آزمون فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی،‏ داده‌ها تجزیه و تحلیل شدند. نتایج آزمون XRD نشان از پخش قابل قبول نانوذرات در زمینه بسپاری فیلم‌های نانوکامپوزیت تولیدی با ساختار درمیان لایه‌ای بود. در بررسی خواص مختلف فیزیکی و مکانیکی میوه‌های کیوی،‏ مشاهده شد که نمونه‌های بسته‌بندی شده با فیلم‌های نانوکامپوزیتی فعال،‏ در مقایسه با فیلم‌های پلی‌اتیلنی خالص،‏ کمترین میزان مواد جامد محلول،‏ میزان pH و بیشترین میزان رطوبت و سفتی را دارند. در بررسی خواص کیفی میوه‌های بسته‌بندی شده،‏ بیشترین امتیاز از لحاظ رنگ و شکل ظاهری و مطلوبیت کلی،‏ مربوط به نمونه‌های بسته‌بندی شده با فیلم‌های نانوکامپوزیتی نتیجه شد. پس با توجه به شرایط این پژوهش و نتایج مذکور،‏ برای افزایش عمر قفسه‌ای میوه‌ کیوی،‏ فیلم‌ نانوکامپوزیتی فعال C2T0.5 پیشنهاد می‌شود.

بررسی تلفات گندم در مراحل پیش از برداشت، برداشت، بوجاری و انبارداری در استان چهارمحال و بختیاری

اسداله میراثی، محمدامین اسودار، عباس عبدشاهی

چکیده گندم یکی از مهم‌ترین منابع غذایی در الگوی مصرف هر کشوری است. در کشورهای در حال توسعه،‏ بیش از 50 درصد انرژی مصرفی انسان از نان به دست می‌آید. هدف از انجام این پژوهش اندازه‌گیری تلفات گندم در مراحل پیش از برداشت (طبیعی)،‏ برداشت و پس از برداشت در استان چهارمحال و بختیاری در سال 1391 بود. اندازه‌گیری تلفات گندم در مرحله برداشت از دو رقم گندم سرداری (اصلاح شده) و امید (محلی) و از کمباین‌های نوع جاندیر 955 و 1055 و در مرحله انبارداری افت‌گیری گندم در دو نمونه انبار خانگی و سیلویی و در شش سطح 15،‏ 30،‏ 45،‏ 60،‏ 75 و 90 روز انجام شد. نتایج نشان داد که بیشترین تلفات هنگام برداشت در کمباین جاندیر 955 و رقم گندم امید به میزان 08‎/6 درصد (9‎/311 کیلوگرم در هکتار) و کمترین مقدار مربوط به کمباین جاندیر 1055 و رقم گندم سرداری به میزان 46‎/3 درصد (82‎/179 کیلوگرم در هکتار) بود. همچنین تلفات در مرحله پس از برداشت گندم به میزان 72‎/7 درصد که 31‎/5 درصد در مرحله بوجاری که شامل تلفات مفید،‏ غیرمفید و سن‌زدگی و حدود 41‎/2 درصد در مرحله انبارداری دیده شد.

طراحی، ساخت و آزمایش ماشین پوست‌کن گردو

کامل قادرنژاد، امیر ذکی، محمد رضا ملکی، غلام رضا چگینی، عبدالله آقابرا

چکیده حذف سریع پوست سبز و خشک کردن از مراحل مهم فرآوری پس از برداشت گردو است. وجود ماده تانن در پوست سبز گردو که به سهولت در مجاورت با هوا اکسیده می‌شود،‏ سبب سیاه شدن پوست سخت گردو و تسریع در تغییر رنگ مغز آن از سفید به زرد و قهوه‌ای روشن می‌شود. در این پژوهش ضمن بررسی خاصیت‌های مکانیکی پوست گردو و نتایج انرژی لازم در فرآیندهای برش،‏ نفوذسنجی و لهیدگی از چهار نوع گردوی پرمصرف (Serr; Pedro; Z67; K72) از نوع Serr برای معیارهای طراحی دستگاه پوست‌کن گردو با توجه به شرایط مصرف کننده داخلی،‏ انتخاب شدکه سبب ارائه طرحی ابتکاری و اقتباسی ماشین پوست‌‌کن گردو شده و سپس اقدام به ساخت و ارزیابی آن شد. نتایج حاصل از ارزیابی نشان داد که برای دور 368 دور بر دقیقه برس‌های سیمی و فاصله 12میلی‌متری استوانه شیاردار با برس‌های ساینده در مدت زمان بهینه 60 ثانیه و با تعداد گردوی بین 25 تا 50 عدد (3 تا 5 کیلوگرم) در هر بار پوست‌کنی راندمان 93 درصد به ‌‌دست آمد. زمان پر و خالی کردن ماشین به وزن 3 کیلوگرم گردو مدت 15 ثانیه طول کشید و ظرفیت کاری ماشین بین 120 تا 240 کیلوگرم بر ساعت حاصل شد.