دوره و شماره: دوره 5، شماره 2 - شماره پیاپی 9، مهر 1395 

بهینه‌سازی زمان- هزینه- کیفیت در مدیریت پرورش گاو شیری با استفاده از تلفیق الگوریتم ژنتیک و منطق فازی

محمد شریفی، عرفان خسروانی مقدم، پیام حاتمی

چکیده یکی از مسائل بسیار مهم در مدیریت تولید،‏ انتخاب بهترین گزینه برای انجام هر کدام از فعالیت‌های تولید می‌باشد،‏ به نحوی که هزینه و زمان تولید دارای کمترین و کیفیت دارای بیشترین مقدار ممکن باشد. با توجه به تعداد زیاد فعالیت‌ها و گزینه-های انتخابی برای هر فعالیت،‏ معمولاً این انتخاب دارای یک جواب منحصر به فرد نمی‌باشد و می‌توان با استفاده از تابع مطلوبیت و اختصاص دادن وزن‌هایی به زمان و هزینه و کیفیت،‏ بهترین جواب را از بین جواب‌های به دست آمده انتخاب نمود. از آنجا که در دنیای واقعی عدم قطعیت وجود دارد،‏ در رسیدن به یک مدیریت دقیق بایستی عدم قطعیت نیز مورد توجه قرار گیرد. در این مقاله یک مدل ریاضی فازی برای شبکه ای از فعالیت ها پیشنهاد می شود که هر فعالیت در طول پروسه تولید شیر دارای چندین شیوه اجرا می‌باشد تا از میان شیوه های ممکن و موازنه معیارهای آنها با توجه به میزان پذیرش ریسک که با آلفا کات فازی تعریف می شود،‏ بهترین شیوه اجرا برای هر فعالیت مشخص شود. بدین منظور از الگوریتم ژنتیک(NSGA-II)‎ برای حل این مسئله استفاده گردید و به ازای میزان ریسک های مختلف بهترین شیوه های انجام هر فعالیت برای تولید شیر از زایش گاو تا حذف گاو از گله ارائه شد.

مناسبترین روش ذخیره‌سازی انرژی خورشیدی در گلخانه با توجه به عواملفنی، اقتصادی و زیست محیطی

شهرام کیانی، هوشنگ بهرامی، مرتضی الماسی، محمد جواد شیخ داودی

چکیده این پژوهش با هدف یافتن مناسب‌ترین سامانه جذب انرژی خورشیدی برای استفاده در گلخانه انجام شد. برای این منظور 5 گلخانه هر کدام با مساحت 10 مترمربع در شهرستان ایذه ساخته شد. 5 سامانه مجزا شامل سامانه‌های رایج،‏ آبگرمکن خورشیدی،‏ دیوار آبی،‏ بستر سنگی و مواد تغییر فاز دهنده هر کدام در یک واحد گلخانه پیاده‌سازی شده و پژوهش در مدت شش ماه انجام گردید. عوامل فنی از جمله ایمنی کاربرد،‏ عمرمفید،‏ قابلیت اطمینان،‏ سهولت نگهداری و تعمیرات در کنار عوامل اقتصادی و زیست‌محیطی با آزمون دانکن مقایسه شده و در نهایت برای معرفی بهترین سامانه از تحلیل سلسه مراتبی استفاده شد. نتایج نشان داد که سامانه آبگرمکن خورشیدی هزینه و جذب انرژی بیشتر و متوسط زمان تعمیر کمتری داشته و روش مواد تغییر فاز دهنده کمترین فرکانس خرابی را داشته است. تحلیل سلسله مراتبی مناسب‌ترین سامانه را دیوار آبی و پس از آن آبگرمکن خورشیدی مشخص کرد. آبگرمکن خورشیدی اگرچه مصرف سوخت کمتری داشته،‏ اما هزینه بالاتر،‏ خدمات پس از فروش پایین‌تر و فرکانس خرابی و ضریب تکرار حادثه بیشتری از دیوار آبی داشته است. این روش می‌تواند با کاهش هزینه‌ها و بهبود خدمات پس از فروش برای استفاده در رتبه نخست قرار گیرد. قرار گرفتن روش سنتی در رتبه آخر نشان می‌دهد که این روش مناسب نبوده و در استفاده از آن باید تجدید نظر شود.

اثر سرعت همزن بر ویژگیهای ماده آبکی، جمعیت میکروبی آن و ترکیبات بیوگاز تولید شده در دستگاه بیوگاز نیمه صنعتی

محمود محمودی اشکفتکی، رحیم ابراهیمی، عبدالله قاسمی پیربلوطی

چکیده هدف از این پژوهش بررسی اثر سرعت همزن بر ترکیبات بیوگاز تولیدی در یک دستگاه بیوگاز نیمه‌صنعتی است. بدین منظور از ماده آبکی حاصل از ترکیب ??% کود گاو،‏ ??% فاضلاب شهر و ?% ضایعات آشپزخانه همراه با افزایش %??‎/? سود و %??‎/? آب اکسیژنه به عنوان پیش تیمار شیمیایی،‏ بیوگاز تولید شد. سپس،‏ اثر دور همزن بررسی شد. نتایج نشان داد که با افزایش دور همزن از rpm?? به rpm???،‏ مقدار متان و منواکسیدکربن تولیدی به ترتیب حدود %?‎/? و %?‎/?? افزایش یافت و مقدار سولفید هیدروژن و اکسیژن نیز به ترتیب %? و %?‎/? کاهش یافت. این امر ناشی از کاهش بیشتر اکسیژن مورد نیاز شیمیایی و ذرات فرار کل ماده آبکی در دور rpm??? نسبت به rpm?? به ترتیب به مقدار %?‎/? و %?‎/? است که خود به خاطر افزایش جمعیت میکروب‌های بی‌هوازی به مقدار %?‎/? است. علاوه بر این،‏ روند کاملاً مشابهی بین تولید متان و جمعیت باکتری‌های بی‌هوازی ماده آبکی به دست آمد که مشابه روند کاهش نیاز شیمیایی اکسیژن محلول و ذرات فرار کل بود.

تأثیر قفل دیفرانسیل بر میزان لغزش چرخ‌های محرک و مصرف سوخت تراکتور در اجرای شخم با گاوآهن برگردان‌دار

سجاد رستمی، ابراهیم آقابابایی، شاهین بشارتی، بهرام حسین زاده

چکیده این پژوهش برای بررسی تأثیر استفاده از قفل دیفرانسیل بر میزان لغزش چرخ‌های محرک و مصرف سوخت تراکتورهای ITM??? و ITM??? انجام شد. در این پژوهش،‏ متغیرها شامل عمق شخم (دو سطح ?? و ?? سانتی‌متر) و قفل دیفرانسیل (استفاده و عدم استفاده از قفل دیفرانسیل) بودند. آزمایش‌ها به صورت طرح اسپلیت پلات در قالب بلوک‌های کامل تصادفی سه تکرار اجرا شد. آزمایش‌ها در شرایط یکسان مزرعه‌ای و در حالت گاورو بودن زمین در مزرعه پژوهشی دانشگاه شهرکرد انجام شد. بررسی فاکتورها با اندازه‌گیری پارامترهای لغزش چرخ‌های محرک،‏ مصرف سوخت تراکتور و زمان طی مسیر انجام شد. نتایج نشان داد که استفاده از قفل دیفرانسیل به هنگام شخم با گاوآهن برگردان‌دار درتمامی تراکتورها سبب کاهش سوخت مصرفی و زمان طی مسیر شد. استفاده از قفل دیفرانسیل اثر معنی‌داری بر لغزش چرخ‌های محرک تراکتور داشت،‏ به‌ طوری‌‌ که با استفاده از قفل دیفرانسیل در همه تراکتورها میانگین میزان لغزش چرخ‌های عقب سمت راست ??‎/?? درصد و لغزش چرخ‌های عقب سمت چپ ??‎/?? درصد کمتر شد. همچنین با افزایش عمق شخم میزان لغزش چرخ‌های محرک،‏ مصرف سوخت و زمان طی مسیر در همه تراکتورها و در هردو وضعیت قفل دیفرانسیل افزایش یافت.

بررسی مقایسه‏ای قابلیت انتقال دامنه مؤثر صندلی تراکتورهای رایج در ایران

مجید لشگری، علی ملکی

چکیده برای جلوگیری از بروز مشکلات عمده در خصوص ایمنی و سلامت شغلی رانندگان تراکتور،‏ شناسایی منابع ارتعاش و محدود ساختن دامنه ارتعاشی آن‌ها ضروری است. در این پژوهش،‏ تعدادی از عوامل مؤثر بر قابلیت انتقال دامنه مؤثر صندلی در تراکتورهای گلدونی 341،‏ مسی‏فرگوسن 285 و جاندیر 3140 ارزیابی شدند. فاکتورهای مورد بررسی شامل مسیر حرکت،‏ نسبت‌ دنده و دور موتور بود. آزمایش‌ها به صورت فاکتوریل و بر پایه طرح کامل تصادفی و در سه تکرار انجام شدند. نتایج نشان داد که سطوح مختلف متغیرهای مسیر حرکت،‏ نسبت دنده و دور موتور برای هر سه تراکتور در سطح احتمال 1% معنی‌دار شده‌اند. این در حالی‏ است که تغییرات دور موتور در مقایسه با نسبت دنده،‏ روند یکنواخت‌تری در تغییرات قابلیت انتقال مؤثر صندلی نشان داد. نوع مسیر پیشروی رفتار متفاوتی را در تراکتورهای مختلف نشان داد به نحوی که مسیر زمین شخم‏خورده در تراکتورهای گلدونی و جاندیر بیشترین مقدار قابلیت انتقال مؤثر دامنه صندلی نسبت به دو مسیر دیگر (جاده آسفالت و روستایی) را داشتند. ولی در تراکتور مسی‏فرگوسن روند معکوسی مشاهده شد. همچنین بیشترین و کمترین مقدار قابلیت انتقال مؤثر دامنه صندلی به ترتیب با 2‎/98% و 6‎/22% مربوط به تراکتورهای گلدونی و جاندیر به ‏دست آمد.

به ‌کارگیری سامانه هوشمند برای تعیین ارزش ریالی دانه‌های برنج سفید بر اساس خواص ظاهری و درصد برنج شکم گچی

بهرام حسین زاده، زهرا اسماعیلی، سجاد رستمی، حماد ذرعی فروش

چکیده درجه‌بندی و دسته‌بندی کیفی برنج یکی از عوامل مؤثر بر بازارپسندی و رضایت مشتری است. هدف از این پژوهش تدوین الگوریتم دقیقی برای تشخیص سه شاخص‌ مهم کیفی دانه‌های برنج شامل درصد دانه‌های شکسته،‏ درصد دانه‌های گچی و درجه سفیدی دانه‌های برنج بود. تعدادی نمونه‌ی برنج رقم علی‌کاظمی،‏ از مؤسسه تحقیقات برنج کشور تهیه شد. پس از نظرسنجی از اشخاص خبره،‏ از هر یک از ویژگی‌های مذکور سه سطح کمی (کم،‏ متوسط و زیاد) تعریف شد. از هر 270 نمونه برنج در شرایط یکسان تصویر‌برداری انجام شد. در تدوین مدل استنتاج فازی برای قیمت‌گذاری محصول از موتور استنتاج فازی نوع ممدانی بهره‌گیری شد و غیرفازی‌سازی با غیرفازی‌ساز مرکز ناحیه انجام شد. نتایج نشان داد که دقت الگوریتم پردازش تصویر در تشخیص درصد عددی دانه‌های شکسته،‏ درصد عددی دانه‌های گچی و درجه سفیدی دانه‌های برنج به‌ترتیب و به طور متوسط برابر با 2‎/95 درصد،‏ 74‎/90 درصد و 99‎/98 درصد بود. زمان کل مورد نیاز برای اجرای الگوریتم پردازش تصویر و فرآیند استنتاج فازی با سه ورودی تا تعیین قیمت محصول برابر 24‎/2 ثانیه بود. تصمیمات گرفته شده با مدل فازی در 2‎/95 درصد از موارد با نظر اعلام شده از سوی کارشناس خبره همخوانی داشت. این سامانه به خوبی می‌تواند جایگزین روش‌های سنتی مورد استفاده در بازار خرید و فروش و کارخانه‌های فرآوری محصول برنج شده و در زمان کمتر و با دقت بیشتر خصوصیات کلیدی دانه‌های برنج را ارزیابی کند.