دوره و شماره: دوره 2، شماره 2 - شماره پیاپی 3، مهر 1392 

بررسی اثر رطوبت روی خواص بیوفیزیکی و تعیین خواص شیمیایی دانه آفتاب‌گردان (رقم فرخ)

علی نجات لرستانی، علیرضا عبدالمحمدی، ایوب بگوند

چکیده در این پژوهش صفات بیوفیزیکی دانه آفتاب‌گردان (رقم فرخ) در محتوای رطوبتی 7 تا 30 درصد (بر پایه خشک) ارزیابی شد. میانگین سطح‌های تصویر پردازش شده در راستای طول،‏ عرض و ضخامت به‌ترتیب 68‎/34،‏ 61‎/54 و 10‎/38 میلی‌مترمربع و میانگین چگالی توده،‏ تخلخل،‏ ضریب کرویت و ضخامت محصول به‌ترتیب برابر62‎/0،‏ 32‎/9،‏ 55‎/0 درصد،‏ 88‎/3 میلی‌متر به دست آمد که مقادیر این صفات با افزایش رطوبت روبه افزایش بود و برای سطح‌های مختلف رطوبت اختلاف معنی‌دار (01‎/0P

بررسی تأثیر دما و همزن روی شاخص‌های انرژی تولید بیوگاز از فضولات دامی

علی جعفری، هادی افاضلی، شاهین رفیعی، محسن نصرتی، فاطمه الماسی، سید احسان فقهی پور

چکیده امروزه یکی از مهم‌ترین بحث‌های کابردی و مدیریتی،‏ بحث میزان مصرف انرژی در فعالیت‌های مختلف است. این مقاله به بررسی تأثیر دما و همزن روی شاخص‌های انرژی حاصل از تولید بیوگاز از فضولات گاوی پرداخته است. در این پژوهش از یک هاضم بی‌هوازی در مقیاس صنعتی به حجم 925 لیتر استفاده شد. آزمایش‌ها در 8 تیمار مختلف شامل دمای (20 الی °C25)،‏ دمای (26 الی °C30)،‏ دمای (31 الی °C35) و دمای (36 الی °C40)،‏ همراه و بدون استفاده از همزن،‏ در قالب طرح فاکتوریل بر مبنای بلوک‌های کامل تصادفی انجام شد. بیشترین مقدار بیوگاز تولیدی مربوط به تیمار با دمای (36 الی °C40) همراه با همزن و کمترین مقدار مربوط به تیمار با دمای (20 الی °C25) بدون همزن،‏که به‌ترتیب برابر با 61 و 7‎/8 لیتر به ازای هر کیلوگرم فضولات تازه بود. تیماری که دارای بیشترین بیوگاز تولیدی بود به‌دلیل میزان انرژی مصرفی بالای گرمکن،‏ از نظر تولید انرژی به صرفه نشد و میزان نسبت انرژی آن برابر با 8‎/0 به دست آمد. بهترین میزان نسبت انرژی در تیمار با دمای (31 الی °C35)که دارای همزن و کمترین میزان نسبت انرژی در تیمار با دمای (20 الی °C25) بدون همزن به‌ترتیب معادل با 13‎/1 و 58‎/0 بود.

بررسی ناراحتی‌های اسکلتی- عضلانی و عامل‌های مرتبط در کارگران مزرعه‌های سبزیجات

فاطمه افشارنیا، عباس عبدشاهی، افشین مرزبان

چکیده یکی از هدف‌های عمده مکانیزاسیون کشاورزی کاهش ناراحتی جسمی و روحی کارگران کشاورزی است که آن ‌را از طریق اصلاح شیوه،‏ ابزار و شرایط انجام کار دنبال می‌کند. به دلیل کم‌تر توسعه پیدا کردن مکانیزاسیون در تولید سبزیجات،‏ بخش عمده عملیات تولید این محصولات در ایران و جهان به صورت دستی انجام می‌شود. با توجه به کمبود اطلاعات کافی در خصوص پوسچرهای کاری کارگران کشاورزی،‏ این مطالعه توصیفی- تحلیلی به منظور ارزیابی دقیق پوسچرهای کاری و اصلاح آن‌ها با حجم نمونه 95 نفر از کارگران مزرعه‌های سبزیجات به روش OWAS و با استفاده از پرسش‌نامه نوردیک انجام شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با آزمون‌های آماری کای اسکور و رگرسیون لجستیک انجام شد. تحلیل رگرسیون نتایج نشان داد که بین کمردرد با جنسیت،‏ بلند کردن بار بیش از 25 کیلوگرم،‏ سن،‏ سابقه کار و سطح تحصیلات؛ زانو درد با سن،‏ سابقه کار و سطح تحصیلات؛ شانه درد با سابقه کار؛ گردن درد با بلند کردن بار بیش از 25 کیلوگرم و سن ارتباط معنی‌داری وجود دارد. به دلیل شیوع بالای اختلالات اسکلتی- عضلانی و پوسچرهای مضر و استرس‌زا در بین کارگران مزرعه‌ها،‏ استفاده از تجهیزات استاندارد در این شغل‌ها و انجام مداخلات ارگونومیکی برای تصحیح پوسچرهای نامناسب پیشنهاد شد.

توسعه و ارزیابی حسگر خازنی اندازه‌گیر رطوبت بسته‌های علوفه در بیلر

نادیا دلاورپور، محمد لغوی

چکیده رطوبت یکی از عامل‌های مهم در محصول یونجه هنگام برداشت و پس از آن است. میزان رطوبت یونجه تأثیر زیادی بر مراحل مختلف برداشت و پس از برداشت مانند بسته‌بندی حمل و نقل،‏ انبارداری و غیره دارد و نقش آن در عملکرد محصول بسیار مشهود است. روش معمول اندازه‌گیری رطوبت علوفه روش وزنی است که وقت‌گیر و هزینه‌بر بوده،‏ همچنین از جمله روش‌های مخرب است. در این پژوهش،‏ یک حسگر خازنی برای اندازه‌‌گیری رطوبت بسته‌های علوفه به‌صورت بی‌درنگ و پیوسته،‏ طراحی،‏ ساخته و ارزیابی شد. پایه و اساس کار بر این مبنا است که با ارسال یک فرکانس مشخص،‏ تغییر ظرفیت را به ازای قرار گرفتن دی‌الکتریک (در اینجا مقصود همان بسته‌های علوفه است) در بین صفحات اندازه‌گیری کرده و سپس با تحلیل داده‌ها رابطه بین محتوای رطوبت و تغییر ظرفیت خروجی به دست خواهد آمد. در ارزیابی آزمایشگاهی از علوفه تهیه شده از مزرعه یونجه در دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز در سه سطح رطوبتی،‏ در سه سطح جرم مخصوص و پنج سطح فاصله صفحات حسگر خازنی استفاده شد. نتایج آزمون‌ها نشان دادند که رابطه معنی‌داری بین محتوای رطوبتی و ظرفیت خروجی حسگر وجود دارد. با افزایش رطوبت و جرم مخصوص میزان ظرفیت خازنی افزایش می‌‌یابد در حالیکه با افزایش فاصله صفحات خازن ظرفیت خازنی کاهش می‌یابد. همچنین دما اثر معنی‌داری بر میزان خروجی حسگر دارد.

بررسی یکنواختی کاشت در یک قلمه‌کار نیشکر با الگوی کاشت هم‌پوش

مسلم نامجو، جلیل رضوی

چکیده توزیع یکنواخت قلمه‌ها با قلمه‌کارها از نظر اقتصادی اهمیت زیادی در میزان مصرف قلمه و یکنواختی کشت دارد؛ از طرفی کاهش میزان مصرف قلمه در عملیات کاشت مکانیزه نیشکر با توجه به بالا بودن هزینه تهیه آن از نظر اقتصادی مهم است. در این پژوهش قلمه‌کاری با قابلیت کشت هم‌پوش از نظر درصد پرشدگی پیاله‌های موزّع‌،‏ کم‌هم‌پوشانی،‏ هم‌پوشانی و بیش‌هم‌پوشانی قلمه‌ها تحت تأثیر عامل‌هایی مانند سرعت کاشت (2،‏ 3 و 4 کیلومتر بر ساعت)،‏ نوع قلمه (CP69-1062 و CP57-614) و زاویه زنجیر نقّاله موزّع (25 و 30 درجه) در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار ارزیابی شد. داده‌های حاصل از آزمایش فاکتوریل با هدف تعیین زاویه قرارگیری موزّع،‏ سرعت مناسب کاشت و تأثیر آن بر توزیع یکنواخت قلمه‌ها با نرم‌افزار SPSS تجزیه و تحلیل شد. بر اساس نتایج به دست آمده سرعت کاشت بیش‌ترین تأثیر را بر درصد پرشدگی پیاله‌ها،‏ کم‌هم‌پوشانی و هم‌پوشانی مطلوب داشت. به طوری که با افزایش سرعت کاشت،‏ درصد پرشدگی و هم‌پوشانی مطلوب کاهش و کم‌هم‌پوشانی زیاد شد. تأثیر زاویه زنجیر نقّاله و نوع قلمه بر درصد پرشدگی پیاله‌ها معنی‌دار بود. بهترین راندمان عملکرد قلمه‌کار با در نظر گرفتن توزیع یکنواخت قلمه‌ها در سرعت 3 کیلومتر بر ساعت در کاشت هر دو نوع قلمه و زاویه 25 درجه موزّع به دست آمد.

تغییر مهم‌ترین خواص کیفی خرمای استعمران تحت تأثیر دما و رطوبت در طول سه ماه انبارمانی

مجید رهنما، محمد هادی خوش تقاضا، برات قبادیان، موحد سپهوند

چکیده عدم یکنواختی رطوبت خرما هنگام برداشت،‏ عدم فرآوری مناسب،‏ آفت زدگی و فساد محصول در طول دورة انبار‌داری،‏ سبب مشکلاتی در صادرات این محصول شده است. به کارگیری خشک‌کن‌ و اعمال تیمارهای حرارتی،‏ مناسب‌ترین روش برای یکنواختی رطوبت و ضدعفونی آن ‌است. هدف از این پژوهش،‏ حفظ خواص کیفی خرما در طی انبارمانی است که با استفاده خشک‌کن خورشیدی مجهز به سیستم جاذب رطوبت انجام می‌شود. در این پژوهش رطوبت خرمای استعمران در چهار سطح دمایی 40،‏ 50،‏ 60 و oC70 به سه سطح رطوبت تعادلی 14،‏ 16 و 18% بر پایه خشک رسید و تأثیر این تیمارها بر خواص کیفی خرما (pH،‏ درصد جدا شدن پوست،‏ قند کل و درصد مواد جامد محلول) در طول سه ماه انبارمانی بررسی شد. با مقایسه مقادیر به دست آمده با تیمار شاهد و میوه تازه،‏ افزایش رطوبت محصول سبب کاهش pH می‌شود. تیمار اعمالی دما و رطوبت سبب شده است که درصد مواد جامد محلول (نسبت به شاهد) افزایش پیدا نکند. تیمارهای اعمالی روی مقدار قند کل و تیمارهای دما و رطوبت روی درصد جداشدن پوست از میوه تأثیر معنی‌داری در سطح 1% نداشته است.